Gerard Teuling

Dat leidde uiteindelijk tot Boeren Natuurlijk: een initiatief van Future Up (voorheen MVO Nederland) dat regeneratieve boeren helpt door een markt voor hun producten te ontwikkelen én reguliere boeren helpt omschakelen naar regeneratieve landbouw. “Wij geloven dat boeren de oplossing zijn voor de landbouwcrisis”, zegt Gerard. “Ze kunnen klimaatverandering remmen en de watercyclus en ecosystemen herstellen. Maar dat kunnen ze niet alleen, onder andere doordat er momenteel veel partijen los van elkaar werken. Er zijn veel boeren die wel zien dat het huidige model niet houdbaar is, maar voor wie de stap naar regeneratie heel groot is. Als je jarenlang hetzelfde hebt gedaan, is dat natuurlijk ook een enorme drempel. Hoe ziet je bedrijf er dan uit? Hoe vermarkt je het? Koopt iemand mijn producten wel? En zo ja, wie is dat dan, en waar vind ik die afnemer? Het is alsof je iemand die altijd heeft getennist vraagt om te gaan hockeyen.”

Boeren Natuurlijk ondersteunt boeren op drie manieren. Allereerst helpen ze boeren die al vooroplopen (zoals ‘t Gagel, Favamole, Boeren van Botmas, Fermi Foods, De Biesterhof en Burgerboerderij de Patrijs) aan afzet, door ze te verbinden met afnemers: van cateraars en groothandels tot ziekenhuizen, zorginstellingen en Rijksinkopers. Daarnaast begeleiden ze boeren die willen omschakelen naar regeneratieve landbouw. Ook dat doen ze samen met andere spelers in de markt, bijvoorbeeld door ketens te bouwen met retailers en andere partners waaronder Crisp, Vitam, Schevichoven, Naturalis, Triodos Bank, Aardpeer, Wageningen University en Staatsbosbeheer. 

“We geloven dat een boer niet in isolatie handelt, maar dat we dit samen moeten doen”, legt Gerard uit. “En dat vanuit daar een gezamenlijke reis ontstaat. Tot slot proberen we de randvoorwaarden te veranderen. Hoe zorg je ervoor dat het verdienmodel klopt? Welke regels staan opschaling in de weg? En wat is er nodig om regeneratieve landbouw van uitzondering tot nieuwe norm te maken? Onze expertgroep, die onder andere bestaat uit Mark Aink, Wouter van Eck en Theo Bakker, toetst of de boeren die willen aansluiten bij ons passen. Ze moeten onder andere voldoen aan onze vier principes van natuurlijke landbouw, met als uitgangspunt: natuurlijke landbouw werkt samen met en heeft een herstellend effect op biodiversiteit en natuur.”

Met Boeren Natuurlijk wil Gerard terug naar een systeem dat economisch werkt en waar mens én natuur van profiteren. “Wat ik zo mooi vind aan regeneratie is dat het niet alleen gaat om het herstel van ecosystemen, maar vooral om het herstel van relaties”, vertelt Gerard. “Dat we de natuur én elkaar weer beter gaan begrijpen. Dat we zien wat er achter een product zit.” Boeren Natuurlijk organiseert daarom ook kennismakingen tussen boeren en inkooppartijen, zodat zij zien wat er allemaal op een regeneratieve boerderij gebeurt. Dat ze het verhaal van de boer, van het product en van regeneratie zelf gaan begrijpen – en zélf enthousiast worden. We zien dat het dan gaat leven.”

De afgelopen jaren richtte Boeren Natuurlijk zich vooral op horeca en catering, waar in zekere mate ruimte is om deze verhalen een plek te geven. Bijvoorbeeld door in een bedrijfsrestaurant naast de wortelsoep een video te tonen van de boer die de wortels heeft geteeld. De volgende stap is opschalen via verwerkers en retailers, met geen of minder ruimte daarvoor. En dat brengt een nieuwe uitdaging met zich mee: hoe houden we regeneratieve landbouw toegankelijk en betaalbaar, zodat mensen er ook voor kiezen wanneer ze het verhaal van de boer niet direct meekrijgen?

“Als je in de supermarkt twee komkommers ziet liggen die er exact hetzelfde uitzien, maar de ene twee of drie keer zo duur is als de andere, dan moet je van goeden huize komen om iedere keer die duurdere variant te kiezen”, begrijpt Gerard. Een van de oplossingen die Boeren Natuurlijk verkent, is bijmengen. “Net zoals er een percentage biobrandstof in benzine zit, kun je ook regeneratief geteelde producten opnemen in bestaande productstromen. Denk aan een zak uien waarvan 10 of 15 procent regeneratief is geteeld. Zo zet je stappen zonder dat de prijs meteen verdubbelt.”

Hoewel Gerard ziet dat er stappen worden gezet, gaat het hem niet snel genoeg. “Ik ben gewoon heel ongeduldig”, lacht hij. “Ik onderschat iedere keer opnieuw hoe langzaam systemen bewegen.” Toch is hij vastberaden om door te zetten: “Ik zie het als een privilege om in Nederland te wonen. Inmiddels heb ik in veel andere landen veel armoede gezien, en besef ik des te meer wat een geluk ik heb. Met alle kansen die je hier hebt kun je veel moois doen – voor jezelf of voor een ander. Ik hoop dat we in Nederland een nieuw verhaal kunnen schrijven: landbouw en natuur kunnen elkaar versterken, in plaats van in de weg zitten. Ik denk dat we nu in een fase zitten waarin we vooral heel veel kunnen leren van andere landen, maar ik hoop dat wij op termijn zelf ook iets hierin kunnen exporteren. Ik denk dat als het hier lukt, het overal moet kunnen.”

Op zoek naar regeneratieve boeren en tuinders? Je vindt ze op onze kaart.