Op 45 hectare bouwen deze jonge boeren aan een plek vol leven: “We hebben geen tijd te verliezen”

Bodemzicht wordt een Lenteland-boerderij
longread

Op 45 hectare bouwen deze jonge boeren aan een plek vol leven: “We hebben geen tijd te verliezen”

Tekst Nadine Maarhuis Fotografie Diane van der Marel Gepubliceerd 17 juni 2024 Leestijd 5 minuten

Dat je in een razendsnel tempo het leven centraal kunt stellen op een boerderij, laten Anne van Leeuwen, Ricardo Cano, Daan Houwers en Roos Burger zien. Begin dit jaar zijn de vier jonge boeren in de nieuwste Lenteland-boerderij van Nederland getrokken en inmiddels is de basis voor een regeneratieve groentetuin, camping en boomkwekerij al gelegd. Anne: “We hebben geen tijd te verliezen.”

Hoe is het om een plek te moeten achterlaten waar je bijna iedere plant kent, weet waar de dassen wonen en je met je ogen dicht de vogels kunt herkennen? Toen Anne van Leeuwen en Ricardo Cano in 2019 in Malden aankwamen, om daar hun eerste regeneratieve boerderij genaamd Bodemzicht te starten, hoopten ze daar nooit achter te komen. “Maar de realiteit is dat het tempo waarop wij vooruit wilden niet langer aansloot bij het tempo van het landgoed waarop Bodemzicht zich bevond”, deelt Anne. “Natuurlijk was dat pijnlijk, maar we ervaren ook berusting. Zo van: dit is kennelijk wat het leven voor ons in petto heeft. Een soort metamorfose, waar inmiddels iets heel moois uit geboren is.”

Samen met Daan Houwers (een voormalige leerlingboer van Bodemzicht) en regeneratief chef Roos Burger runnen Anne en Ricardo sinds begin 2024 namelijk de nieuwste Lenteland-boerderij van Nederland, genaamd ‘t Gagel. Op 45 hectare in de Achterhoek hebben de vier grootse plannen. “We zijn inmiddels al een eind met het boerendeel en de camping, maar er komt ook een winkeltje en op het erf en tijdens workshops, cursussen en activiteiten willen we mensen verbinden”, deelt Anne. “Eigenlijk wat we in Malden in het klein deden, dat willen we op ‘t Gagel met z’n vieren tot bloei laten komen.” 

Uitgelichte quote

We willen agroforestry kickstarten in de Achterhoek
Bodemzicht 't Gagel Ricardo, Roos, Anne en Daan op 't Gagel. Fotograaf: Diane van der Marel
Anne van Leeuwen en Ricardo Cano Anne van Leeuwen: "We willen een radicaal diverse boerderij creëren, vol leven." Fotograaf: Diane van der Marel

Agroforestry in de Achterhoek

Naast de no-diggroentetuin waarin niet gegraven of geploegd wordt, holistisch grazende kippen en een fruitgaard vol biodiversiteit, komt er op ’t Gagel ook een regeneratieve boomkwekerij. “Daarmee willen we agroforestry kickstarten in de Achterhoek”, vertelt Daan, die in de regio geboren en getogen is. “Ik hoop dat we de omgeving kunnen inspireren, want je kunt als boer zoveel moois bereiken met bomen en hagen.” Ook is het financieel een slimme zet: natuurorganisaties die aanplanten, opstartende voedselbossen en bedrijven die hun CO2 compenseren, allemaal zijn ze op zoek naar bomen. “En dan vooral echte, sterke zaailingen die zonder chemische middelen geteeld zijn”, zegt Daan. “Daarvan zijn er nog te weinig.”

Radicaal divers

“Een van onze KPI’s is vijfduizend boomkikkers”, lacht Anne, “zodat je na het oogsten van de pruimen de boomkikkers moet terugzetten die per ongeluk uit de boom zijn geschud.” Ze hoopt ook dat de weidevogels, uilen en vele andere soorten binnen enkele maanden op het erf zullen terugkeren. “Verder gaan we rondom de Veengoot – een kleine gekanaliseerde beek die door het land loopt – natuurlijke zones creëren”, zegt Daan, “met poelen, knotwilgen en een moerasgebied. En op het hele terrein gaan we landschapselementen die kenmerkend zijn voor de Achterhoek terugbrengen, zoals coulissen met houtwallen en heggen.” Ook de fruitgaard wordt radicaal divers. “Dus in plaats van een monocultuur, zo genetisch divers mogelijk, met allemaal unieke bomen”, zegt Anne. “Zodat we uiteindelijk een bakje diversiteit in pruimen kunnen verkopen.”

Verder kijken de jonge boeren uit naar het moment dat de wilde gagel – een moerasplant die ooit overal op de boerderij te vinden was, maar inmiddels nergens te bekennen is – weer zal floreren op ’t Gagel. Anne: “Als die plant overal groeit, bloeit en geurt, dan zijn we op de goede weg.”

Uitgelichte quote

Als het gagel hier overal groeit, bloeit en geurt, dan zijn we op de goede weg
Daan, Anne, Ricardo en Roos van Bodemzicht op 't Gagel De jonge boeren van de nieuwste Lenteland-boerderij hebben grootse plannen. Fotograaf: Diane van der Marel
Het team van Bodemzicht op 't Gagel Daan, Anne, Ricardo en Roos op hun nieuwe boerderij. Fotograaf: Diane van der Marel

Mede-eigenaren

Net zoals iedere Lenteland-boerderij, zullen Anne, Ricardo, Daan en Roos ‘hun’ boerderij delen met honderden mede-eigenaren: mensen die een deelcertificaat kunnen kopen en daarmee economisch mede-eigenaar worden van de plek. Met dit geld maakt Lenteland vervolgens nieuwe boerderijen vrij uit de economie, om de landbouwtransitie een boost te geven. Anne: “We hebben nu al een aantal verzoeken gekregen van mensen die mede-eigenaar willen worden en in ruil daarvoor graag advies willen over hoe ze hun eigen plek kunnen regenereren, bijvoorbeeld omdat ze hun tuin willen vergroenen. Dus dan regenereer je op twee plekken tegelijk, terwijl het geld ook terugvloeit naar Lenteland voor nieuwe boerderijen. Beter kan eigenlijk niet.”

Woon je in de omgeving van Lochem, Eefde of Vorden? Meld je dan aan voor ‘t Gagel groentepakket!

Oorspronkelijk gepubliceerd op 21 maart 2024. Laatste update: 17 juni 2024.

De beek die door Bodemzicht op 't Gagel loopt
Rondom deze gekanaliseerde beek die dwars door het land loopt gaan de boeren natuurlijke zones creëren. Fotograaf: Diane van der Marel