Ruud Sies &
Hanneke van Hintum

Inmiddels hebben Ruud en Hanneke 130 boeren, wetenschappers, chefs en andere voedselpioniers bezocht, van België en IJsland tot Roemenië, Mexico en Uganda. Ze reizen bijna fulltime en zijn voorlopig niet van plan daarmee te stoppen.

“We woonden in een groot huis aan de Westersingel in Rotterdam, maar dat hebben we verkocht en we zijn in een kleiner huis in Dordrecht gaan wonen”, vertelt Hanneke. “Als je ervoor kiest om dit te doen, dan moet je gewoon je leven erop aanpassen, dat kan niet anders.”

Na bijna negen jaar voelt Good Food voor hen dan ook allesbehalve afgerond. “Dit is de lancering van een project”, zegt Hanneke. “We houden hier ook niet meer mee op.”

Wat Good Food onderscheidt, is de manier waarop Hanneke en Ruud te werk gaan. “We komen niet aan met een vast script of een lijst met vragen die mensen moeten beantwoorden”, vertelt Hanneke. “We komen niet halen; we komen echt kennismaken. Ook bij het filmen hebben we geen script. Het ontstaat vanuit wat mensen op dat moment op hun hart hebben.” 

“Er zit ontzettend veel kennis, en eigenlijk ook levenswijsheid, in wat we horen”, gaat Hanneke verder. “Die films zijn over het algemeen ook allemaal one takes, recht uit het hart. Tijdens het maken krijg je natuurlijk een hoop goedbedoeld advies: het moet kort en flashy, of je moet meer laten zien, anders haken mensen af. Maar een filmpje van 18 minuten, waar de juiste energie in zit, wordt gewoon uitgekeken. Dat zijn geen wetmatigheden.”

Diezelfde openheid vormt de kern van Ruuds fotografie. Geen poses of enscenering, maar vastleggen wat zich op dat moment aandient. “Het zijn echt ontmoetingen, dus ook in mijn fotografie probeer ik het zo spontaan en naturel mogelijk te maken”, vertelt hij. “Ik werk altijd bij bestaand licht, ik heb nooit een flitser bij me.”

Ook maakt hij maar weinig beelden. “Ik wil voorkomen dat mensen zich ervan bewust worden dat ze op de foto gaan. Dan gaan ze de schoenen poetsen, de haren kammen, de auto wassen – en dat wil ik juist voorkomen. Dus ik zoek een plek en maak vaak maar twee of drie beelden. Zo’n keukentje of zo’n kamertje: dan kies ik en dan is dat het ook voor mij.”

“Van de 130 verhalen die we gemaakt hebben, hebben we 110 keer bij boeren gegeten”, vertelt Ruud. “Of het nou lunch of diner was – het heeft ons op het pad van smaak en het behoud van lokale smaken gebracht.”

Onderweg zagen Hanneke en Ruud hoeveel van die diversiteit verloren dreigt te gaan. “De hele mondialisering van onze voedselproductie heeft geleid tot een enorm verlies aan diversiteit”, zegt Ruud. “Iedere stad is hetzelfde, de winkels zijn hetzelfde, de restaurants zijn hetzelfde. De smaken zijn hetzelfde. Terwijl sommige boeren – wij noemen ze agrichefs – alles wat ze produceren gebruiken in de keuken van hun eigen restaurant. Daar zit ongelooflijk veel wijsheid en kennis, vaak opgebouwd over vele generaties. Er zijn zelfs bedrijven die niet eens meer weten hoeveel generaties het land al in familiebezit is.”

Voor Ruud en Hanneke raakt dit aan een groter verhaal. “Landbouw is 10.000 jaar oud”, zegt Ruud, “terwijl de moderne landbouw pas 100 jaar bestaat. Kunstmest, chemicaliën en monoculturen zijn uitvindingen van nog geen eeuw geleden. Toch zijn we daardoor totaal anders naar ons voedsel gaan kijken. Neem Nederland: wij hebben het altijd over landbouw, terwijl de rest van de wereld het heeft over agricultuur. Dat is een groot verschil. Het gaat over cultuur, over eetcultuur, over gemeenschappen.”

Vooral bij jonge boeren zien Ruud en Hanneke iets kantelen. “Wat iedere keer terugkomt, is dat boeren zeggen: we willen geen onderdeel meer zijn van het probleem, maar van de oplossing”, zegt Ruud. “Maar die omslag gaat zelden zonder weerstand. Of van de buurman, of van de banken, of van Big Agro, of van familie.”

Voor Hanneke vraagt zo’n transitie uiteindelijk om een duidelijke keuze. “Het is nu echt wel een pad kiezen. En dat pad opgaan. Dat doe je gezamenlijk, met gelijkgestemden die hetzelfde voor ogen hebben.”

Hun hoop vestigen Ruud en Hanneke vooral op de initiatieven die van onderop ontstaan. “De politiek laat het natuurlijk afweten. Wat we doen is te weinig en te laat”, zegt Ruud. “Maar wat je ziet, is dat er lokaal allemaal initiatieven ontstaan. Die hoop en dat optimisme willen we graag overbrengen.”

Het boek ligt er, de tentoonstelling hangt in het Nederlands Fotomuseum. Toch zien Ruud en Hanneke dit niet als een eindpunt. “Het voelt voor ons nog helemaal niet als af.”

“Uit ons archief kun je zoveel lijnen trekken”, zegt Hanneke. “Dit is namelijk niet één onderwerp. Het gaat niet alleen over landbouw, het is echt een maatschappelijk verhaal. Of je het nu vanuit ethiek, voedselproductie of levensbeschouwing bekijkt – het is een oneindig verhaal.”

Daarom willen ze Good Food de komende jaren verder laten reizen, ook buiten de muren van het museum. “Dat kan net zo goed op een groot festival”, zegt Hanneke. Ondertussen blijven ze nieuwe verhalen maken – zolang de verbazing oprecht blijft. “Het is nergens een trucje. Dit is echt wie we zijn.”

De tentoonstelling Good Food is tot 1 november te zien in het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam. Het gelijknamige boek brengt de verhalen, fotografie en reizen van Ruud en Hanneke samen. Meer verhalen vind je via hun online platform Resilience Food Stories.