Mo Qaem

Het verhaal van Mo Qaem begint meer dan honderd jaar geleden in Iran – waar een hardwerkende boer saffraan verbouwt op gepacht land. Als het aan deze saffraanboer ligt, helpen al zijn tien kinderen mee in het boerenbedrijf en worden zij zelf uiteindelijk ook boer. Maar zo gaat het verhaal niet. De oudste van het stel wordt door zijn moeder naar school gestuurd en gaat studeren. Hij wordt uiteindelijk huisarts. Daarmee geeft hij, op zijn beurt, zijn zoon de kans op een goede opleiding en een vangnet om risico’s te nemen en dromen na te jagen. Zijn zoon is Mo Qaem.

Mo vertelt: “Veel van mijn jeugdherinneringen zijn verbonden met het boerenleven van mijn familie: schapen vasthouden zodat mijn oma ze kon melken, gewassen oogsten in de tuin. Als mensen me vragen waar mijn liefde voor de natuur vandaan komt, heb ik geen pasklaar antwoord. Het is niet zo dat ik die liefde van hen heb geërfd – zij werkten met de natuur, dat is iets anders dan ervan houden. Wat ik wél weet, is dat mijn eigen liefde voor de natuur voortkomt uit die herinneringen met mijn familie. Ook al kijk ik inmiddels heel anders naar hoe de wereld verandert en naar de uitdagingen waarvoor we staan.”

Activistische aard

In zijn twintiger jaren groeide Mo’s visie uit tot activisme, inclusief een volledig veganistisch dieet. “Ik was in die tijd wel een beetje fundamentalistisch,” blikt hij terug. Dat was ook een van de redenen om een vegan restaurant te openen in Mashhad. In de op een na grootste stad van Iran bestond op dat moment geen enkel veganistisch en zelfs geen vegetarisch restaurant. “We werden enorm populair, en dat kwam niet doordat alles plantaardig was – de meeste klanten waren niet eens vegan of vegetariër. Het was gewoon heel lekker, gezond en huisgemaakt. Maar door mijn activistische aard verliet niemand het restaurant zonder gehoord te hebben waarom veganisme een goed idee was. Als ik heel eerlijk ben, was dat eigenlijk mijn doel: anderen overtuigen van veganisme. Zoals ik al zei: ik was een beetje fundamentalistisch,” lacht Mo.

Op het moment dat hij – zoals hij het zelf zegt – wat flexibeler werd, en zelfs weer vlees ging eten, stapte Mo uit het restaurant en begon hij een natuurschool voor kinderen. “Het was niet echt een school in de traditionele zin,” legt hij uit. “Onze focus lag niet op het verspreiden van kennis en informatie, maar op het in contact brengen van kinderen met de natuur. Zodat ze konden ervaren, beleven en verbinden, en simpelweg genieten. Ik geloof dat juist daaruit – en niet uit kennis alleen – de liefde voor de natuur kan groeien.”

Meer winst voor boeren

Ook Mo’s volgende bedrijf, Keshmoon, laat zien hoezeer hij gedreven is om impact te maken. Hij ontwikkelde een digitale marktplaats waar saffraanboeren hun product rechtstreeks kunnen aanbieden, zodat kopers precies weten waar het vandaan komt en hoe het is geproduceerd. Het idee ontstond vooral vanuit de wens boeren te motiveren om zuiniger om te gaan met grondwater. Mo legt uit: “Helaas is het zo dat hoe meer water saffraanboeren gebruiken, hoe meer saffraan ze oogsten en hoe meer geld ze verdienen. Het grondwater in Iran is schaars, en boeren weten dat het peil hierdoor verder zakt – met grote problemen in de toekomst. Toch doen ze het, simpelweg omdat het geld oplevert. Ik wilde een andere manier bedenken om hun winst te vergroten. Mijn oplossing: de tussenschakels eruit halen zodat boeren direct aan consumenten kunnen verkopen. De voorwaarde om ons platform te gebruiken, was wel dat ze maatregelen namen om water te besparen.”

Respect voor de natuur

Het platform – dat nog steeds bestaat – werd een groot succes. Kopers kregen er niet alleen de garantie dat ze echte saffraan kochten, maar konden ook een digitale reis maken naar de herkomst van het product en het gezicht van de boer zien. Toch doken er al snel uitdagingen op: hoe controleer je of boeren daadwerkelijk minder water gebruiken, of ze regeneratief werken, en hoe voorkom je greenwashing? Ook de logistiek bleek een struikelblok. Toen Mo en zijn aandeelhouders het uiteindelijk niet meer eens werden over de koers van het bedrijf, verkocht hij zijn aandelen. Daarmee ontstond ruimte voor iets nieuws.

Hij werkte twee jaar bij de Verenigde Naties, totdat hij besloot zijn opgedane kennis en ervaring weer in de praktijk te brengen met een nieuw bedrijf. “Naast dat ik wist hoe je een bedrijf opricht en mensen aanstuurt, had ik veel ervaring met boeren en altijd de wens om iets met saffraan te doen op internationale schaal. Ik zie boeren als degenen die de natuur ontmoeten. Ze werken met de Aarde, gebruiken water, gaan mee met de seizoenen. Ik wil laten zien dat er een markt is voor boeren die dat doen met respect voor de natuur.”

Regeneratieve kruiden

Zo kwam Mo op het idee van botanical drinks, ‘kruidendrankjes’ met onder andere saffraan, onder de naam oostaMo. Geen suiker, chemische toevoegingen, of E-nummers. Alleen maar kruiden van regeneratieve boerderijen in composteerbare zakjes, waarmee je smaak, natuur en impact aan je kraanwater toevoegt, zonder dat er water voor verscheept hoeft te worden. 

“Ik wil mensen motiveren om meer water te drinken én in opstand komen tegen de giftige stoffen in onze drankjes,” vertelt Mo. Hij koopt zijn kruiden rechtstreeks bij boeren, want volgens hem zijn korte en transparante ketens de sleutel tot kwaliteit en duurzaamheid. Om die ketens nog verder te verkorten deed hij in april 2024 op LinkedIn een oproep om in contact te komen met Nederlandse regeneratieve boeren waar hij zijn kruiden direct kan inkopen. Een paar maanden later postte hij dat zijn zoektocht voor tachtig procent was mislukt. “Om verschillende redenen was het heel moeilijk om Nederlandse leveranciers voor onze kruiden te vinden. Nu het oogsttijd is, wordt het beter – maar we hebben onze kruiden het hele jaar nodig,” legt Mo uit.

Echte winst

Een andere uitdaging is de Nederlandse taal en cultuur. “Ik ontdekte dat taal en cultuur ontzettend belangrijk zijn als je je met mensen wilt verbinden. Als niet-Nederlander wist ik bijvoorbeeld niet dat het woord ‘kruiden’ geassocieerd wordt met iets wat je oma gebruikt bij het koken. ‘Botanicals’ heeft juist een hippe associatie. En waar mensen bij flavoured water denken aan iets wat ze gratis krijgen – zoals water met een schijfje citroen, vinden ze een botanical drink iets waarvoor je in een café vijf euro betaalt. Ook vinden veel mensen dat ik mijn kruiden gewoon bij grote biologisch gecertificeerde leveranciers zou moeten inkopen. Dat zou het misschien makkelijker maken, maar voor mij draait het juist om de relatie met boeren – ook als dat veel tijd kost. Ik doe er alles aan om de juiste boer te vinden, en ik geef niet snel op.”

 Als Mo terugkijkt op zijn ondernemersreis, ziet hij één constante: zijn product moet niet alleen een probleem oplossen, maar ook boeren, natuur en eindgebruikers met elkaar verbinden. “Natuurlijk is het belangrijk dat je bedrijf financieel gezond is, maar mijn primaire doel is niet om er heel veel geld mee te verdienen. Ik wil iets bijdragen – aan een betere gezondheid, een fijner leven voor boeren, een gezondere Aarde. Dat is voor mij echte winst.”

Op zoek naar meer regeneratieve ondernemers, boeren en tuinders? Op onze kaart vind je er bijna tweehonderd.